Na zahtjev Ureda evropskog javnog tužioca (EPPO), u Češkoj i Slovačkoj provedene su opsežne istražne radnje zbog sumnje na organizovanu carinsku prevaru i utaju poreza na dodanu vrijednost (PDV), kojom je budžet Evropske unije oštećen za više od 137 miliona eura.
Istraga obuhvata najmanje devet kompanija iz Češke, koje se dovode u vezu s kompleksnom šemom uvoza tekstila, obuće i druge robe iz Kine na tržište Evropske unije. Prema navodima istražitelja, riječ je o sofisticiranom modelu izbjegavanja carinskih obaveza i poreza, koji je funkcionisao kroz više država članica.
Poseban fokus istrage u Slovačkoj, koja se vodi pod kodnim nazivom „Podlimit“, odnosi se na zloupotrebu carinskog postupka 42. Ovaj postupak omogućava oslobađanje od PDV-a u zemlji uvoza, pod uslovom da se roba odmah transportuje u drugu članicu EU, gdje bi porez trebao biti obračunat i plaćen.
Sumnja se da su firme, u periodu od juna 2017. do decembra 2018. godine, koristile lažnu dokumentaciju kako bi omogućile uvoz robe preko luka u Njemačkoj, Poljskoj i Sloveniji. Nakon toga, roba je formalno transportovana u Slovačku radi carinjenja, ali nikada nije stizala na prijavljeno krajnje odredište u Češkoj.
Prema dostupnim informacijama, pošiljke su preusmjeravane na nepoznate lokacije, dok je dio poslovanja postojao samo na papiru. Istražitelji sumnjaju da je roba završavala na crnom tržištu širom Evropske unije, bez plaćenog PDV-a i uz značajno umanjene carinske obaveze.
Dodatno, kompanije se terete da su lažno prikazivale nižu vrijednost robe kako bi smanjile iznos carina, te dostavljale netačne podatke o krajnjem odredištu pošiljki. U optužbama se spominje i korištenje krivotvorenih ugovora i lažnih prijava u carinskim procedurama.
Prema procjenama istražnih organa, carinske dažbine su na ovaj način umanjene za najmanje 24,1 milion eura, dok iznos neplaćenog PDV-a prelazi 113,3 miliona eura za gotovo 4.000 pošiljki.
Nadležne institucije naglašavaju da se sve osobe uključene u ovaj slučaj smatraju nevinim dok se njihova krivnja ne dokaže pravosnažnom sudskom presudom.
Ova istraga još jednom ukazuje na izazove s kojima se Evropska unija suočava u borbi protiv prekograničnih finansijskih prevara, kao i na potrebu jačanja kontrole u carinskim i poreznim sistemima.
